Voor veel ondernemers klinkt de risico-inventarisatie en evaluatie, kortweg RI&E, als een papieren verplichting die ergens in een la verdwijnt. Hetzelfde geldt voor het preventief medisch onderzoek. Toch zijn beide instrumenten, mits goed gebruikt, juist handig om grip te krijgen op verzuim en de kosten die daarmee samenhangen. Wat houden ze in, en hoe haal je er als ondernemer echt iets uit?
Wat is een RI&E?
Een RI&E is een overzicht van de risico’s voor veiligheid en gezondheid binnen je bedrijf. Denk aan fysieke belasting, gevaarlijke stoffen, machines, beeldschermwerk, werkdruk en ongewenst gedrag. Elke werkgever met personeel in dienst moet een RI&E hebben, ook als je maar één medewerker hebt. Bij de RI&E hoort een plan van aanpak waarin staat welke maatregelen je neemt, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer het klaar moet zijn.
In veel gevallen moet de RI&E worden getoetst door een gecertificeerde deskundige of arbodienst. Voor kleinere bedrijven gelden onder voorwaarden uitzonderingen, bijvoorbeeld als je een erkend branche-instrument gebruikt. Check daarom wat voor jouw situatie geldt.
Wat is een preventief medisch onderzoek?
Bij een preventief medisch onderzoek, ook wel PMO of PAGO genoemd, krijgen medewerkers de kans om hun gezondheid te laten checken in relatie tot hun werk. Dat kan gaan om een vragenlijst, lichamelijke metingen of een gesprek. De uitkomsten zijn vertrouwelijk voor de medewerker zelf. Als werkgever ontvang je alleen een geanonimiseerd groepsbeeld, mits de groep groot genoeg is om de privacy te waarborgen.
Werkgevers zijn verplicht hun medewerkers periodiek zo’n onderzoek aan te bieden. Deelname is voor de medewerker vrijwillig.
Van verplichting naar bruikbaar inzicht
Het verschil tussen een RI&E die in de la verdwijnt en een RI&E die waarde toevoegt, zit in wat je ermee doet. Een paar manieren om meer uit beide instrumenten te halen:
- Koppel de uitkomsten aan elkaar. Laat de RI&E zien dat veel medewerkers fysiek zwaar werk doen, en bevestigt het groepsrapport van het PMO dat rug- en nekklachten vaak voorkomen? Dan weet je waar je prioriteit ligt.
- Maak het plan van aanpak concreet. Niet “werkdruk verlagen”, maar “taakverdeling in het magazijn herzien voor 01-03”.
- Betrek je medewerkers. Zij weten vaak het beste waar het knelt en hebben praktische ideeën.
- Plan een vaste evaluatie. Een RI&E is een momentopname. Werk hem bij als er iets verandert, zoals nieuwe machines, een verhuizing of een andere manier van werken.
Wat levert het op?
Een goede preventieaanpak verkleint de kans op uitval. Elke verzuimdag die je voorkomt, scheelt in loonkosten, vervanging en gemiste omzet. Daarnaast laat je als werkgever zien dat je de gezondheid van je mensen serieus neemt. In een krappe arbeidsmarkt is dat een argument dat medewerkers meewegen bij de keuze om te blijven of te vertrekken.
Voor ondernemers zonder eigen arbo-expertise is het vaak efficiënter om de inventarisatie en het medisch onderzoek uit te besteden. Een partij als Verdi groep biedt bijvoorbeeld RI&E, PMO en werkplekonderzoeken aan, en kijkt eerst naar de situatie in het bedrijf voordat er maatregelen worden ingezet.
