Wie personeel in dienst heeft dat de hele dag op de been is, krijgt vroeg of laat de vraag welke schoenen daarbij horen. Het is verleidelijk om voor één model te kiezen en dat voor iedereen te bestellen. Toch vraagt een timmerman op een bouwplaats iets heel anders van zijn schoenen dan een kok in een bedrijfskeuken of een medewerker in de zorg. Een goede regeling begint daarom niet bij de schoen, maar bij het werk dat iemand doet.
Wat de wet van je vraagt
De arbowetgeving is op dit punt vrij duidelijk. Uit de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) volgt welke risico’s er in je bedrijf zijn en welke persoonlijke beschermingsmiddelen daarbij nodig zijn. Veiligheidsschoenen vallen daaronder. Is zo’n middel nodig, dan stel je het als werkgever kosteloos ter beschikking. De schoenen moeten een CE-markering hebben en er hoort informatie bij over het juiste gebruik, het onderhoud en de gebruiksduur. Het is verstandig om met je medewerkers te bespreken welk model geschikt is, want een schoen die niet bevalt, wordt minder graag gedragen.
Op de bouw: bescherming eerst
Op een bouwplaats zijn de risico’s duidelijk. Er kan materiaal op je voeten vallen, er liggen spijkers en schroeven, de ondergrond is ongelijk en vaak nat. De eisen voor veiligheidsschoenen staan in EN ISO 20345, waarin elke klasse begint met een teenbeschermer die getest is op een klap van 200 joule. Voor bouwwerk wordt meestal gekozen voor klasse S3. Die combineert de neus met bescherming tegen doortrappen, een waterafstotende bovenkant, schokabsorptie in de hiel en een zool met profiel.
De herziening van de norm in 2022 bracht een paar nieuwe codes mee. Een schoen met een niet-metalen zool tegen doortrappen draagt tegenwoordig PL of PS, afhankelijk van de dikte van de testnagel, terwijl P blijft staan voor een metalen tussenzool. Ga je werkschoenen voor op de bouw uitzoeken voor je ploeg, begin dan bij die klasse en codes en kijk pas daarna naar merk en uiterlijk. Een hoog model geeft meer steun rond de enkel op ongelijk terrein, een laag model is lichter en prettiger voor wie vaak in en uit een bus stapt.
Niet elke functie vraagt hetzelfde
In een bedrijfskeuken, een kapsalon of een zorginstelling liggen de risico’s anders. Daar is een gladde vloer vaak het grootste gevaar, gecombineerd met lange dagen staan en hoge eisen aan hygiëne. Medewerkers hebben dan baat bij schoenen die goed grip houden op een natte vloer, licht zijn en eenvoudig schoon te maken.
Voor dat soort werk kiezen veel mensen voor lichte klompen of instappers met een antislipzool. Crocs werkschoenen zijn daar een bekend voorbeeld van. Volgens het merk zijn ze bedoeld voor onder meer ziekenhuizen en keukens, zijn ze antislip en makkelijk af te spoelen. Houd er wel rekening mee dat dit soort schoenen niet automatisch een veiligheidsschoen is met een beschermende neus. Bekijk per model welke eigenschappen en eventuele normen worden vermeld, en zet die af tegen je RI&E. Blijkt daaruit dat er risico is op vallende voorwerpen of scherpe objecten, dan is een gecertificeerde veiligheidsschoen nodig.
Laat medewerkers passen
Pasvorm is meer dan een detail. Een schoen die knelt of te ruim zit, leidt tot blaren, vermoeide voeten en uiteindelijk tot schoenen die in de bus blijven staan. Geef medewerkers waar mogelijk de ruimte om verschillende modellen en breedtes te proberen. Let ook op het verschil tussen heren- en damesmodellen, want een kleinere herenmaat past een vrouwenvoet lang niet altijd goed. Wie lang staat, heeft soms baat bij een andere inlegzool, maar check dan of die is toegestaan binnen de certificering van de schoen.
Vervangen op tijd
Ook goede werkschoenen slijten. Een afgesleten profiel geeft minder grip, een lekkende schoen zorgt voor koude en natte voeten en een neus die een harde klap heeft opgevangen, kan zijn bescherming kwijt zijn. Spreek met je team af dat beschadigde schoenen direct worden gemeld en vervangen. Een eenvoudige registratie van wie wanneer welke schoenen heeft gekregen, helpt om overzicht te houden en vervanging tijdig te plannen.
Werkschoenen regelen voor je personeel hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin bij het werk en de risico’s, kies per functie de juiste bescherming en laat je mensen meedenken over het model. Dan heb je schoenen die niet alleen voldoen, maar ook echt gedragen worden.
